KÖK HARFLER: و ع ي
ANLAM:
وَعَى : Bir şeyi toplamak ve onu muhafaza etmek. Bir şeyi kavramak ve onu bir kaba, bir muhafazaya koymak. Bir şeyi aklında muhafaza etmek, aklında tutmak, bellemek.
AÇIKLAMA:
xx
DİĞER BAZI TÜREVLER:
وَعَى (geniş zaman يَعِى mastar isim وَعْيٌ):
وَعَى الشَّىْءَ : O şeyi topladı ve onu muhafaza etti; o şeyi kavradı ve onu bir kaba, bir muhafazaya koydu; onu aklında muhafaza etti, aklında tuttu, belledi.
وَعَى الْحَدِيثَ : Geleneği kabul etti, üzerinde düşündü ve sürdürdü; onu ezbere öğrendi.
اَوْعٰى : Kapattı, sakladı. Yığdı, depo etti, kasaya koydu.
اَوْعَى الْكَلَامَ : Konuşmayı ezbere öğrendi ve onu aklında tuttu.
اَوْعَى الزَّادَ : Erzakı muhafazada tuttu.
جَمَعَ فَاَوْعَى : (Onu) topladı ve tuttu ya da muhafaza etti, sakladı.
وِعَاءٌ : Muhafaza, kap, heybe, eşya (çoğul hali اَوْعِيَةٌ).
KUR’ÂN’DA GEÇEN TÜREVLERİ:
Aşağıdaki tabloda Kur’ân’da geçen ve bu kökten gelen kelime türevleri, bunların gramatik adlandırılışları, Kur’ân’da kaç kere geçmiş olduğu belirtilmiş ve örnek bir ayet için, sûre/âyet numarası verilmiştir.
| Tür | Adet | Anlam | Örnek Âyet | Açıklama |
وَعَى | fiil-I | 1 | Belledi | 69/12 |
|
أَوْعَى | fiil-IV | 2 | Kapattı, sakladı. Yığdı, depo etti, kasaya koydu. | 70/18 |
|
وِعَاءٌ | isim | 3 | Kap, heybe vb. eşya. | 12/76 | Çoğulu: أَوْعِيَةٌ |
وَاعِيَةٌ | isim | 1 | Belleyen (Müennes) | 69/12 | Müzekkeri: وَاعٍ |
| Toplam | 7 |
|
|
|
BENZERLİKLER VE FARKLILIKLAR:
Mahreci Benzeyen Kökler
Benzer Manada Kelimeler
- وَعَى (a)
- وَعَى (b)
- وَعَى (c)
- وَعَى (d)
- وَعَى (e)
Zıt Manada Kelimeler
- وَعَى (a)
- وَعَى (b)
- وَعَى (c)
- وَعَى (d)
- وَعَى (e)
TÜRKÇEYE GEÇEN KELİMELER:
Aşağıdaki tabloda bu kökten Türkçeye geçmiş olan kelimeler, bunların Arapça yazılışları, Türkçe anlamları verilmiştir. Bu kelimelerin bazılarına günümüz Türkçesinde pek rastlanmaz. Daha çok Osmanlıca metinlerde görülmektedir.
Via’ | وِعَاء | Kap, içinde bir şey konulabilen zarf. | Çoğulu: Ev’iye |
Viâiyyet | وِعَائِيَّة | Kap halinde olma. |
|
Vâiye | وَاعِيَة | Feryad, yardım isteme. |
|
ÂYETLER:
DİKKAT! İncelediğimiz kökten gelen kelimeleri, Kur’an-ı Kerim’deki yerlerinde, yakın çevresindeki kelimelerle ilişkilerini gösterecek şekilde listeliyoruz. Uzun ayetlerin sadece bir bölümünü ele aldık. Bazı ayetlerin sadece bir kısmını gördüğümüz için, ayetler hakkında yanlış bir hüküm verilmemesi gerekir. Tamamını ele aldığımız ayetlerin meallerinin sonuna bir yıldız (*) işareti konmuştur.
وَعَى : Fiil-I.
69:12 | لِنَجْعَلَهَا لَكُمْ تَذْكِرَةً وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ |
Diyanet Meali: | Bu olayı sizin için bir uyarı yapalım ve belleyecek kulaklar da onu bellesin diye. * |
أَوْعَى : Fiil-IV.
70:18 | وَجَمَعَ فَأَوْعَىٰ |
Diyanet Meali: | Servet toplayıp yığanı.. * |
84:23 | وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يُوعُونَ |
Diyanet Meali: | Hâlbuki Allah, içlerinde ne sakladıklarını çok iyi bilir. * |
وِعَاءٌ : İsim. Çoğulu: أَوْعِيَةٌ
12:76 | فَبَدَأَ بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاءِ أَخِيهِ |
Diyanet Meali: | Bunun üzerine Yûsuf, kardeşinin yükünden önce onların yüklerini aramaya başladı. |
12:76 | فَبَدَأَ بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاءِ أَخِيهِ |
Diyanet Meali: | Bunun üzerine Yûsuf, kardeşinin yükünden önce onların yüklerini aramaya başladı. |
12:76 | ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِعَاءِ أَخِيهِ |
Diyanet Meali: | Sonra su kabını kardeşinin yükünden çıkardı. İ |
وَاعِيَةٌ : İsim. İsm-i Fâil. Müennes. Müzekkeri: وَاعٍ
69:12 | لِنَجْعَلَهَا لَكُمْ تَذْكِرَةً وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ |
Diyanet Meali: | Bu olayı sizin için bir uyarı yapalım ve belleyecek kulaklar da onu bellesin diye. * |