KÖK HARFLER: ش ت ت

ANLAM: 

شَتَّ : (Bir grubun işlerinin durumu) dağılmış, bozulmuş, ayrılmış veya karışık hale gelmek.

AÇIKLAMA:

شَتٌّ : Bir topluluğun birliğini dağıtma, parçalama veya tarumar etme.

“Toplulukları, birlikleri dağıldı, parçalandı veya tarumar oldu anlamında” شَتَّ جَمْعُهُمْ denir. Bu fiilin mastarı شَتٌّ ve شَتَاتٌ şekillerinde gelir.

جَاؤُوا أَشْتَاتاً : Müteferrik: dağınık, ayrı ayrı düzenler içinde geldiler.

Yüce Allah şöyle buyurmuştur: يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا : O gün insanlar, dağınık bir şekilde çıkarlar (99/6).

Şu sözüne gelince: وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْ نَبَاتٍ شَتَّى : Allah gökten bir su indirdi. Biz onunla çeşitli bitkilerden çiftler çıkardık (20/53). Yani “farklı türlerdeki bitkilerden…”

Şu sözüne gelince: وَقُلُوبُهُمْ شَتَّى : Onların kalpleri darmadağınıktır (59/14). Yani, onlar Yüce Allah’ın şu sözünde vasfettiği kimselerin tersi bir durumdadır: لَوْ أَنْفَقْتَ مَا فِي اْلأَرْضِ جَمِيعاً مَا أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَكِنَّ اللّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ : Yeryüzünde ne varsa hepsini harcasaydın gene de gönüllerini birleştiremezdin onların, fakat Allah, aralarını uzlaştırdı (8/63).

شَتَّانَ  kelimesi ise tıpkı وَشْكَانَ kelimesi gibi bir isim fiildir. “İkisinin arasındaki birliğin, birlikteliğin ortadan kalktığı” bildirileceği zaman شَتَّانَ مَا هُمَا ve شَتَّانَ مَا بَيْنَهُمَا (Ne kadar da farklıdırlar!) denir. (Müfredât)

DİĞER BAZI TÜREVLER:

شَتَّ (geniş zaman يَشِتُّ mastar isim شَتٌّ ve شَتَاتٌ): (Bir grubun işlerinin durumu) dağılmış, bozulmuş, ayrılmış veya karışık hale geldi.

شَتٌّ : Ayrılma, bölünme veya dağılma.

شَتٌّ : saçılmış, dağılmış, bölünmüş, ayrılmış, karışmış, karışık, manasına da gelmektedir (çoğul hali اَشْتَاتٌ).

اَمْرٌ شَتٌّ : Dağılmış bir iş durumu.

جَائُوا اَشْتَاتًا : Ayrılmış, bölünmüş olarak geldiler, yani مُتَفَرِّقِين