ب ع ث ر

KÖK HARFLER:  ب ع ث ر

ANLAM: 

بَعْثَرَ : Bir şeyi çıkarmak. İçini dışına getirmek, açmak. Bir şeyin içindekini çıkarmak ve onu ortaya çıkarmak. İncelemek. Araştırmak. Bir şeyi aramak, dağıtmak ve altüst etmek.

AÇIKLAMA:

Yüce Allah şöyle buyurmuştur: وَإِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ Kabirler açıldığı zaman (82/4); yani kabirlerin toprakları alt üst edilip içinde bulunanlar kaldırıldığı zaman. Rubai (aslı dört harfli) ve humasi (aslı beş harfli) fiillerin, örneğin “لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ dedi” anlamında söylenen تَهْلَلَ ve “بِسْمِ اللهِ dedi” anlamında söylenen بَسْمَلَ fiilleri gibi, sülasi (aslı üç harfli) kelimelerden mürekkep olduğunu savunan dilciler, بَعْثَرَ fiilinin, بُعِثَ ve أُثِيرَ fiillerinden mürekkep olduğunu söylemişlerdir. Bu ihtimal بَعْثَرَ kelimesi açısından pek uzak değildir. Çünkü بَعْثَرَ kelimesi بَعَثَ anlamını da, أُثِيرَ anlamını da içerir.

DİĞER BAZI TÜREVLER:

بَعْثَرَ (geniş zaman يُبَعْثِرُ mastar isim بَعْثَرَةٌ): Anlamları: (1) Bir şeyi çıkardı; (2) onun içini dışına getirdi veya açtı; (3) bir şeyin içindekini çıkardı ve onu ortaya çıkardı; (4) inceledi; (5) araştırdı; (6) bir şeyi aradı, dağıttı ve altüst etti. (Meçhul fiili بُعْثِرَ )

KUR’ÂN’DA GEÇEN TÜREVLERİ: 

Aşağıdaki tabloda Kur’ân’da geçen ve bu kökten gelen kelime türevleri, bunların gramatik adlandırılışları, Kur’ân’da kaç kere geçmiş olduğu belirtilmiş ve örnek bir ayet için, sûre/âyet numarası verilmiştir.


TürAdetAnlamÖrnek ÂyetAçıklama
بَعْثَرَfiil-I2Alt-üst etti, meydana çıkardı.82/4Meçhulü: بُعْثِرَ

Toplam:2


BENZERLİKLER VE FARKLILIKLAR: 

Benzer Manada Kelimeler

  • بَعْثَرَ
  • تَبَعْثَرَ

Zıt Manada Kelimeler

TÜRKÇEYE GEÇEN KELİMELER: 

Aşağıdaki tabloda bu kökten Türkçeye geçmiş olan kelimeler, bunların Arapça yazılışları, Türkçe anlamları verilmiştir. Bu kelimelere günümüz Türkçesinde pek rastlanmaz. Daha çok Osmanlıca metinlerde görülmektedir.

Bü’sir بُعْثِر Diriltme. Deşeleme.

 بُعْثِر kelimesi, Türkün Dili Kur’an Sözü kitabının verdiği bilgiye göre iki kelimenin birleşmesinden oluşmuştur: 

بعث : Diriltme

أثير : Deşeleme

ÂYETLER:

DİKKAT! İncelediğimiz kökten gelen kelimeleri, Kur’an-ı Kerim’deki yerlerinde, yakın çevresindeki kelimelerle ilişkilerini gösterecek şekilde listeliyoruz. Uzun ayetlerin sadece bir bölümünü ele aldık. Bazı ayetlerin sadece bir kısmını gördüğümüz için, ayetler hakkında yanlış bir hüküm verilmemesi gerekir. Tamamını ele aldığımız ayetlerin meallerinin sonuna bir yıldız (*) işareti konmuştur.

بَعْثَرَ : Fiil-I. Meçhulü: بُعْثِرَ

82:4 وَإِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ
Diyanet Meali: Kabirlerin içindekiler dışarı çıkarıldığı zaman..*
100:9 أَفَلَا يَعْلَمُ إِذَا بُعْثِرَ مَا فِي الْقُبُورِ
Diyanet Meali: Acaba o bilmiyor mu ki, kabirlerde bulunanlar çıkarıldığı zaman..