KÖK HARFLER: غ و ر

ANLAM: 

غَارَ : (Su) yerin dibine girmek. (Güneş) batmak. (Gün) bir hayli sıcak olmak. Bir işi dikkatle veya derinlemesine incelemek. Bir şeyin arayışında olmak. Karısını kıskanmak.

AÇIKLAMA:

غَوْرٌ : Alçak ya da basık yer. Şöyle kullanılır: 

غَارَ الرَّجُلُ، أَغَارَ : Adam, alçak ya da basık olan bir yere (غَوْرٌ) geldi. 

غَارَتْ عَيْنُهُ : Gözü kafasının içine doğru girdi ya da içe çöktü. Mastarı غَوْرٌ ve غُؤُورٌ şekillerinde gelir.  

Yüce Allah’ın şu sözüne gelince: إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُكُمْ غَوْرًا : Suyunuz yere batarsa (67/30) Burada geçen غَوْرًا kelimesi غَائِرًا anlamındadır; yani ism-i fail anlamı taşır. 

Şöyle buyurmuştur: أَوْ يُصْبِحَ مَاؤُهَا غَوْرًا فَلَنْ تَسْتَطِيعَ لَهُ طَلَبًا : Yahut bağının suyu yere batar da bir daha onu arayıp bulamazsın (18/41).

غَارٌ : Dağda bulunan mağara. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: إِذْ هُمَا فِي الْغَارِ : O ikisi mağaradayken (9/40). 

“Ferç ve karın”, kinayeli olarak غَارَان kelimesi ile ifade edilmiştir. 

مَغَارٌ kelimesi mekanla ilgili kullanıldığında غَوْرٌ kelimesine benzer. 

Yüce Allah şöyle buyurmuştur: لَوْ يَجِدُونَ مَلْجَأً أَوْ مَغَارَاتٍ أَوْ مُدَّخَلًا لَوَلَّوْا إِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُونَ : Eğer sığınılacak bir yer, yahut mağaralar veya bir delik bulsalardı; çabucak oraya yönelirlerdi (9/57).

غَارَتِ الشَّمْسُ : Güneş battı. 

غَوَّرَ : Alçak ya da basık olan bir yere (غَوْرٌ) konakladı. 

أَغَارَ عَلَى الْعَدُوِّ : Düşman bölgesine bir akında bulundu ya da düşmanca, yağmaya yönelik bir saldırıda bulundu, düşmana ya da düşman bölgesine ya da meskenlerine bir grup silahlı süvariyle ani veya beklenmedik bir saldırıda bulundu ve onlarla çatışmaya girdi. Bu tabir daha çok yağmacı saldırılarda kullanılır. Mastarı إِغَارَةٌ ve غَارَةٌ şekillerinde gelir. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: فَالْمُغِيرَاتِ صُبْحًا : Sabahleyin akın edenlere (100/3). Burada مُغِيرَاتٌ kelimesi ile “atlar” kastedilir. (Müfredât)

DİĞER BAZI TÜREVLER:

غَارَ (geniş zaman يَغُورُ mastar isim غَوْرٌ):

غَارَ الْمَاءُ : Su yerin dibine girdi.

غَارَتِ الشَّمْسُ : Güneş battı.

غَارَتِ النَّهَارُ : Gün bir hayli sıcak oldu.

غَارَ فِى الْاَمْرِ : O işi dikkatle veya derinlemesine inceledi.

غَارَ شَيْئًا : Bir şeyin arayışındaydı.

غَارَ عَلَى اَهْلِهِ (mastar isim غَيْرَةٌ ) : Karısını kıskanıyordu.

غَارٌ ve مَغَارَةٌ ve مَغَارٌ : Bir mağara veya in (eşanlamlısı كَهْفٌ); ağzın iç kısmı; büyük bir ordu; büyük bir insan topluluğu.

اَلْغَارَانِ : Göz çukurları 

اِلْتَقَى الْغَارَانِ : iki ordu karşılaştı.

مَغَارَاتٌ : Sığınak veya mağaralar (9:57).

غَوْرٌ : Herhangi bir şeyin dibi veya en alt kısmı, derinlemesine inceleyen kişi; alçak ve basık yer; suya istinaden kullanıldığında, yerin dibine gitme veya batma.

هُوَ بَحْرٌ لَا يُدْرِكُ غَوْرُهُ : O, dibinin derinliği ölçülemeyen bir denizdir.

فُلَانٌ بَعِيدُ الْغَوْرِ : Falanca birinin muhakemesi derin ve muntazamdır.

اَغَارَ عَلَى الْعُدُوِّ : Düşmana ani bir hücumda bulundu.

اَغَارَ اِلَى قَوْمٍ veya اَغَارَ بِقَوْمٍ: Onlara yardım etmek için halka geldi.

اَغَارَ الْفَرَسُ : At coşkulu bir biçimde koştu, ani hücumda çevikti.

مُغِيرٌ : Koşmada çevik veya coşkulu bir at.

خَيْلٌ مُغِيرَةٌ : Düşmana ani bir hücumda bulunan atlar; bir topluluğa doğru hücum eden atlar. 

اَغَارَ : Ülkenin içlerine doğru gitti.

اَغَارَ عَيْنَيْهِ : Gözlerini düşürttü.