KÖK HARFLER: ص ف ح

ANLAM: 

صَفَحَ : Yüz çevirmek, yüz üstü bırakmak. 

AÇIKLAMA:

صَفْحُ الشَّيْءِ : Bir nesnenin eni, yanı. Mesela صَفْحَةُ الْوَجْهِ (yüzün yanı) , صَفْحَةُ السَّيْفِ (kılıcın yüzü ya da yüzeyi) ve صَفْحَةُ الْحَجَرِ (taşın yüzeyi, yanı) gibi.

صَفْحٌ : Birini suçundan, günahından ya da kabahatinden dolayı kınamayı, azarlamayı, ona serzenişte bulmayı veya onun suçunu, günahını ya da kabahatini takrir etmeyi bırakma. عَفْو kelimesinden daha beliğdir. Bundan dolayı Yüce Allah şöyle buyurmuştur: فَاعْفُوا وَاصْفَحُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ : Allah’ın emri gelene kadar onları affedin, safh edin/hoş görün (2/109).

İnsan bazen affeder; suçundan, günahından ya da kabahatinden dolayı kınamayı, serzenişte bulunmayı vs. bırakmaz. Şöyle buyurmuştur: فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلَامٌ : Şimdi sen onlara karşı müsamaha göster de Selâm! de! (43/89); فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ : Şimdi sen güzel bir müsamaha ile hareket et (15/85); أَفَنَضْرِبُ عَنْكُمُ الذِّكْرَ صَفْحًا أَنْ كُنْتُمْ قَوْمًا مُسْرِفِينَ : Haddi aşan bir toplumsunuz diye müsamaha gösterip/yüzçevirip ilâhî mesajı size iletmekten vaz mı geçelim? (43/5).

صَفَحْتُ عَنْهُ : “Suçundan, günahından ya da kabahatinden yüz çevirerek ona kendimden güzel bir صَفْحٌ (yan) verdim, sundum” veya “ondan el çekerek, onu sorumlu tutmayarak, onun صَفْحَةٌ’sını (yanını) karşıladım veya karşıma aldım” ya da “kitapta suçunu, günahını ya da kabahatini tespit etmiş, yazmış olduğum sayfadan (صَفْحَةٌ) diğerine geçtim.” Bu sonuncusu ise “kitabın sayfalarını çevirdim veya gözden geçirdim” anlamına gelen ) تَصَفَّحْتُ الْكِتَابَ kullanımından gelir. 

Yüce Allah’ın şu sözüne gelince: وَإِنَّ السَّاعَةَ لَآَتِيَةٌ فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ : Kıyamet anı kesinlikle gelecektir. Şimdi sen güzel bir müsamaha ile hareket et (15/85). Burada, وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ : Onlara üzülme, kurdukları tuzaklardan da için daralmasın (16/127) sözünde de ifade edildiği gibi, Allah Rasulünün (s.a.v.), küfür içinde olanların bu küfürleri sebebiyle kendi nefsinde oluşan yükü, sıkıntıyı hafifletmesi emredilmektedir.

مُصَافَحَةٌ : Elin صَفْحَةٌ’sı (yani eni, yanı) ile dokunmak. (Müfredât)

DİĞER BAZI TÜREVLER:

صَفَحَ (geniş zaman يَصْفِحُ mastar isim صَفْحٌ) 

صَفَحَ عَنْهُ : O kişiye veya şeyden yüz çevirdi (صَفْحَةٌ : yüzünün tarafı); o kişi veya şeyden yüz çevirdi ve yüz üstü bıraktı.

ضَرَبْتُ عَنْهُ صَفْحًا : Ondan yüz çevirdim ve onu yüz üstü bıraktım.

صَفَحَ عَنْهُ : Günahından, suçundan, hatasından veya cürümünden yüz çevirdi ya da onu hoş gördü.

صَفَحَ السَّائِلَ عَنْ حَاجَتِهِ : Dilencinin talebini geri çevirdi ya da reddetti.

صَفَحَهُ بِالسَّيْفِ : Kılıcın yanıyla veya düzüyle ona vurdu.

صَفْحٌ : Affetme, müsamaha gösterme.