س ن و

KÖK HARFLER: س ن و

ANLAM: 

سَنَا : (Yağmur) toprağı sulamak. (Deve) su çekmek için kuyuyu altüst etmek. Ateşin parıltısı artmak. Şimşek çakmak ve ışıldamak; parıldamak.

AÇIKLAMA:

xx

DİĞER BAZI TÜREVLER:

xx

KUR’ÂN’DA GEÇEN TÜREVLERİ: 

Aşağıdaki tabloda Kur’ân’da geçen ve bu kökten gelen kelime türevleri, bunların gramatik adlandırılışları, Kur’ân’da kaç kere geçmiş olduğu belirtilmiş ve örnek bir ayet için, sûre/âyet numarası verilmiştir.


TürAdetAnlamÖrnekAçıklama
سَنَاisim1Işık, aydınlık, parıltı24/43
سَنَةٌisim19Sene, kuraklık, kıtlık29/14Kırık çoğulu: سِنِينٌ

Toplam20


AÇIKLAMA:

Sene kelimesi (س ن ه) kökünden de geliyor olabilir. (Hasenat Uygulaması)

BENZERLİKLER VE FARKLILIKLAR: 

Kök Harflerinin Yer Değişimi

Mahreci Benzeyen Kökler

Benzer Manada Kelimeler

Zıt Manada Kelimeler

  • سَنَا
    • ظَلَامٌ > bak: ظ ل م
    • ظُلْمَةٌ > bak: ظ ل م
    • دُجًى
    • سَدَفٌ
  • سَنَةٌ
    • إِمْتِلَاءٌ > bak: م ل أ
    • يُسْرٌ > bak: ي س ر
    • دَرٌّ > bak: د ر ر
    • نِتَاجٌ
    • خِصْبٌ
    • شَبَعٌ

AÇIKLAMA:

سَنَةٌ ile عَامٌ kelimeleri arasındaki fark (س ن و – ع و م):

سَنَةٌ kelimesi, عَامٌ kelimesinden daha uzun bir zaman dilimini ifade etmektedir. عَامٌ kelimesi bütünüyle on iki Arap ayına istinaden kullanılmaktadır; fakat سَنَةٌ ayın on iki devrine istinaden de kullanılmaktadır. Nitekim her bir سَنَةٌ bir عَامٌ fakat her bir عَامٌ bir سَنَةٌ değildir. 

سَنَةٌ شَمْسِيَّةٌ (güneş yılı) üç yüz altmış beş gün ve bir çeyrek gündür ve سَنَةٌ قَمَرِيَّةٌ (kameri yıl) üç yüz elli dört gün ve bir günün üçte biridir. (Hasenat Uygulaması)

İmam Ragıb’a göre, سَنَةٌ içerisinde zorluk, kıtlık, çoraklık veya yokluk olan bir yılı ifade etmek için kullanılmaktadır; عَامٌ ise yaşama dair imkanların çok olduğu; otlar veya benzerinin bol olduğu bir yılı ifade etmek için kullanılmaktadır. سَنَةٌ kıtlık veya çoraklık, ya da şiddetli veya aşırı kıtlık, manasına da gelmektedir. 

TÜRKÇEYE GEÇEN KELİMELER: 

Aşağıdaki tabloda bu kökten Türkçeye geçmiş olan kelimeler, bunların Arapça yazılışları, Türkçe anlamları verilmiştir. Bu kelimelerin bazılarına günümüz Türkçesinde pek rastlanmaz. Daha çok Osmanlıca metinlerde görülmektedir.

Sene سَنَة Yıl. Çoğul: Sinîn, Senevât
Senevî سَنَوِى Senelik, yıllık.
Seniye سَنِيَّة Yüksek, yüce, ali, bülend. Hükümet-i seniye
Sinameki سَنَا مَكِّى Şifalı bir bitki.

Seniye kelimesi, “parlak, muhteşem, yüce, hükümdarlar için” anlamına gelen senî (سني) kelimesinin müennesidir. (Nişanyan Sözlük)

Sinameki kelimesi, senâ ve Mekkî kelimelerinin birleşmesinden oluşmuştur. “Işık, kıvılcım” anlamındaki senâ (سَنَا) kelimesi, “Mekke’ye ait” anlamındaki Mekkî (مَكِّى) kelimesi ile birleşerek “Mekke sinası, şifalı bir bitki, cassia senna” anlamını kazanmıştır. Bu kelime Latince, İngilizce ve Fransızca’ya da geçmiştir. (Nişanyan Sözlük) 

ÂYETLER:

DİKKAT! İncelediğimiz kökten gelen kelimeleri, Kur’an-ı Kerim’deki yerlerinde, yakın çevresindeki kelimelerle ilişkilerini gösterecek şekilde listeliyoruz. Uzun ayetlerin sadece bir bölümünü ele aldık. Bazı ayetlerin sadece bir kısmını gördüğümüz için, ayetler hakkında yanlış bir hüküm verilmemesi gerekir. Tamamını ele aldığımız ayetlerin meallerinin sonuna bir yıldız (*) işareti konmuştur.

سَنَا : İsim.

24:43يَكَادُ سَنَا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِالْأَبْصَارِ
Diyanet Meali:Bu bulutların şimşeğinin parıltısı neredeyse gözleri alacak.

سَنَةٌ : İsim. Kırık Çoğulu: سِنِينٌ

2:96يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ
Diyanet Meali:Onların her biri bin yıl yaşamak ister.
5:26قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً
Diyanet Meali:Allah, şöyle dedi: “O hâlde, orası onlara kırk yıl haram kılınmıştır.”
22:47وَإِنَّ يَوْمًا عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ
Diyanet Meali:Şüphesiz Rabbinin nezdinde bir gün, sizin saydığınız bin yıl gibidir.
29:14فَلَبِثَ فِيهِمْ أَلْفَ سَنَةٍ إِلَّا خَمْسِينَ عَامًا
Diyanet Meali:O da dokuz yüz elli yıl onların arasında kaldı.
32:5ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ
Diyanet Meali:Sonra bu işler, süresi sizin hesabınızla bin yıl olan bir günde O’na yükselir.
46:15حَتَّىٰ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً
Diyanet Meali:Nihayet olgunluk çağına gelip, kırk yaşına varınca şöyle der.
70:4تَعْرُجُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ
Diyanet Meali:Melekler ve Ruh (Cebrail) ona süresi elli bin yıl olan bir günde yükselir. *

سِنِينٌ : İsim. Çoğul. Tekili: سَنَةٌ

7:130وَلَقَدْ أَخَذْنَا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ وَنَقْصٍ مِنَ الثَّمَرَاتِ
Diyanet Meali:Andolsun biz, Firavun ailesini, yıllarca süren kıtlık ve ürün eksikliği ile cezalandırdık.
10:5وَقَدَّرَهُ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسَابَ
Diyanet Meali:(O,) yılların sayısını ve hesabı bilmeniz için ona menziller takdir edendir.
12:42فَأَنْسَاهُ الشَّيْطَانُ ذِكْرَ رَبِّهِ فَلَبِثَ فِي السِّجْنِ بِضْعَ سِنِينَ
Diyanet Meali:Fakat şeytan onu efendisine hatırlatmayı unutturdu da bu yüzden o, birkaç yıl daha zindanda kaldı.
12:47قَالَ تَزْرَعُونَ سَبْعَ سِنِينَ دَأَبًا
Diyanet Meali:Yûsuf dedi ki: “Yedi yıl âdetiniz üzere ekin ekeceksiniz.”
17:12لِتَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ وَلِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسَابَ
Diyanet Meali:Rabbinizden lütuf isteyesiniz, yılların sayısını ve hesabını bilesiniz diye..
18:11فَضَرَبْنَا عَلَىٰ آذَانِهِمْ فِي الْكَهْفِ سِنِينَ عَدَدًا
Diyanet Meali:Bunun üzerine biz de nice yıllar onların kulaklarını (dış dünyaya) kapattık (Onları uyuttuk). *
18:25وَلَبِثُوا فِي كَهْفِهِمْ ثَلَاثَ مِائَةٍ سِنِينَ وَازْدَادُوا تِسْعًا
Diyanet Meali:Onlar mağaralarında üç yüz yıl kaldılar. Buna dokuz daha eklediler. *
23:112قَالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ
Diyanet Meali:Allah, (inkârcılara) “Yeryüzünde kaç sene kaldınız?” diye sorar. *
26:18قَالَ أَلَمْ نُرَبِّكَ فِينَا وَلِيدًا وَلَبِثْتَ فِينَا مِنْ عُمُرِكَ سِنِينَ
Diyanet Meali:Firavun, şöyle dedi: “Seni biz küçük bir çocuk olarak alıp aramızda büyütmedik mi? Sen ömrünün nice yıllarını aramızda geçirdin.” *
26:205أَفَرَأَيْتَ إِنْ مَتَّعْنَاهُمْ سِنِينَ
Diyanet Meali:Ey Muhammed! Ne dersin; biz onları yıllarca (dünya nimetlerinden) yararlandırsak, *
30:4فِي بِضْعِ سِنِينَ
Diyanet Meali:Birkaç yıl içinde..
20:40فَلَبِثْتَ سِنِينَ فِي أَهْلِ مَدْيَنَ ثُمَّ جِئْتَ عَلَىٰ قَدَرٍ يَا مُوسَىٰ
Diyanet Meali:Medyen halkı içinde yıllarca kaldın, sonra (peygamber olman için) takdir edilmiş bir zamanda (Tûr’a) geldin ey Mûsâ!”