KÖK HARFLER: غ ل ق

ANLAM: 

غَلَقَ : Şehrin içlerine doğru uzaklaşmak.

AÇIKLAMA:

غَلَقٌ ve مِغْلاَقٌ : Kilit, tırkaz ve mandal gibi kapıyı kapayacak alet. “Kapıyı açacak alet” anlamında olduğu da söylenmiştir. Fakat eğer “kapatma (إِغْلَاقٌ)” esas alınırsa, o zaman مِغْلَقٌ ve مِغْلاَقٌ denir, eğer “açma (فَتْحٌ)” esas alınırsa, bu durumda da مِفْتَحٌ ve مِفْتَاحٌ denir. 

Fiil olarak “kapıyı kapattım, örttüm, sürgüledim ya da kilitledim” anlamında أَغْلَقْتُ الْبَابَ şeklinde, teksir yollu olarak غَلَّقْتُ الْبَابَ şeklinde kullanılır. Bu ikincisi ise, ya çok sayıda kapı kapatıldığında vs. ya tek bir kapı pek çok defa kapatıldığında vs. ya da bir kapı sıkı bir biçimde kapatıldığında vs. söylenir. Yüce Allah’ın şu sözünde bu son anlamda zikredilmiştir: وَغَلَّقَتِ الْأَبْوَابَ : Kapıları iyice kapattı (12/Yûsuf 23) 

Buna benzetme yapılarak şöyle denmiştir: 

غَلِقَ الرَّهْنُ : Rehin verenin rehini kurtarmaya gücü yetmediği için, rehin/tuttu rehini alanın elinde kaldı. Mastarı غُلُوقٌ şeklinde gelir. 

غَلِقَ ظَهْرُهُ دَبَرًا : Devenin sırtında, sürtünmeden dolayı iyileşmez yaralar açıldı. 

مِغْلَقٌ : Yedinci kumar oku. Kumarın cüzlerinden geriye kalanları kapatmasından dolayı ona bu ad verilmiştir. 

نَخْلَةٌ غَلِقَةٌ : Dallarının köklerine kurt düşüp meyve vermeye kapalı hale getirilmiş hurma ağacı. 

غَلْقَةٌ : Zehir gibi acı olan bir ağaç türü. (Müfredât)

DİĞER BAZI TÜREVLER:

غَلَقَ (geniş zaman يَغْلَقُ ve يَغْلِقُ mastar isim غَلْقٌ):

غَلَقَ فِى الْاَرْضِ : Şehrin içlerine doğru uzaklaştı.

اَغْلَقَ الْبَابَ اَوْ غَلَّقَ : Kapıyı kapattı, örttü; onu sürgüledi ya da kilitledi.