KÖK HARFLER: ف ت ق

ANLAM: 

فَتَقَ : Ayırmak.

AÇIKLAMA:

فَتْقٌ : Bitişik iki şeyi, aralarında bir aralık ya da yarık oluşuncaya kadar, birbirinden ayırmak. رَتْقٌ’in zıddıdır. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: أَوَلَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ : Kâfirler, gökler ile yer birbirine yapışıkken onları ayırdığımızı ve bütün canlıları sudan meydana getirdiğimizi görmüyorlar mı? (21/30). 

فَتْقٌ ve فَتِيقٌ : Gündüzün başları, yani ufkun güneşin ilk ışıklarıyla kızardığı tan vakti. 

أَفْتَقَ الْقَمَرُ : Ay, bir bulut aralığına (فَتْقٌ) rastlayıp oradan doğmak. 

“Bir okun temreni, çatal şeklinde iki parçalı olduğunda” ona نَصْلٌ فَتِيقُ الشِّفْرَتَيْنِ denir. 

Bununla sanki “o ikisinin birbirinden ayrılmış olduğu” söylenmek istenir. 

جَمَلٌ فَتِيقٌ : Çok semiz olmasından dolayı derisi yarılıp yırtılmış olan deve. 

قَدْ فَتِقَ : Çok semiz olduğundan dolayı devenin derisi yarılıp yırtıldı. Bu fiilin mastarı فَتَقٌ şeklinde gelir. (Müfredât)

DİĞER BAZI TÜREVLER:

فَتَقَ (geniş zaman يَفْتُقُ mastar isim فَتْقٌ): Bir şeyi yardı (eşanlamlısı: شَقَّ)

فَتَقَ الثَّوْبَ : Elbiseyi söküp ayırdı.

فَتَقَ الْكَلَامَ : Sözü düzeltti.

فَتَقَ الْعَجِينَ : Hamura maya kattı.

فَتِقَ (geniş zaman يَفْتَقُ mastar isim فَتَقٌ):

فَتِقَ الْمَكَانُ : Bir yer bolluk ve bereketli oldu.

فَتِقَ الرَّجُلُ : Adam fıtık oldu.

أَفْتَقَ الشَّمْسُ : Güneş bulut içinde bir yarıktan görünüp ışık verdi.

أَفْتَقَ الرَّجُلُ : Fakirlik, hastalık, açlık ve borç gibi illetlere sık sık uğradı.

اِنْفَتَقَ ve تَفَتَّقَ : yarıldı.

فَتَقٌ : Yarık. Sabah. Etrafına yağmur yağdığı halde oraya yağmurun yağmadığı bir yer. Geniş ve meydanlı yer. Fıtık. Kuraklık. Afet. Hadise. İki veya daha fazla kişi arasındaki açıklık.

فَتِيقُ اللِّسانِ : Keskin dilli.