KÖK HARFLER: و د ق
ANLAM:
وَدَقَ : (Yağmur) düşmek.
AÇIKLAMA:
وَدْقٌ : “Yağmur esnasında olan, toza benzer bir şey” olduğu söylenmiştir. Kimi zaman “yağmur” anlamında da kullanılır. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ görüyorsun ki, bunlar arasında yağmur çıkıyor (24/43).
“Sıcaklık şiddetlendiğinde havada görülen şeye” وَدِيقَةٌ denir.
“At, katır ya da eşek türünden hayvan ya da tırnaklı hayvan kösnümek” anlamında وَدَقَتِ الدَّابَّةُ ve اسْتَوْدَقَتِ الدَّابَّةُ denmiştir.
أَتَانٌ وَدِيقُ ve أَتَانٌ وَدُوقٌ : Kösnüdüğünde bir rutubet; yumuşaklık ya da uysallık izhar eden, gösteren dişi eşek.
مَوْدِقٌ : Bu nemin (وَدْقٌ) göründüğü ya da meydana geldiği yer. (Müfredât)
DİĞER BAZI TÜREVLER:
وَدَقَ (geniş zaman يَدِقُ mastar isim وَدْقٌ):
وَدَقَ الْمَطَرُ : Yağmur düştü.
وَدَقَتِ السَّمَاءُ : Gökten yağmur yağmaya başladı.
وَدْقٌ : Yağmur.
KUR’ÂN’DA GEÇEN TÜREVLERİ:
Aşağıdaki tabloda Kur’ân’da geçen ve bu kökten gelen kelime türevleri, bunların gramatik adlandırılışları, Kur’ân’da kaç kere geçmiş olduğu belirtilmiş ve örnek bir ayet için, sûre/âyet numarası verilmiştir.
|
| Tür | Adet | Anlam | Örnek Âyet |
| وَدْقٌ | isim | 2 | Yağmur. | 24/43 |
|
| Toplam | 2 |
|
|
TÜRKÇEYE GEÇEN KELİMELER:
Aşağıdaki tabloda bu kökten Türkçeye geçmiş olan kelimeler, bunların Arapça yazılışları, Türkçe anlamları verilmiştir. Bu kelimelere günümüz Türkçesinde pek rastlanmaz. Daha çok Osmanlıca metinlerde görülmektedir.
| Vedk | وَدْق | Yağmur. Yağmurun damlaması. |
ÂYETLER:
DİKKAT! İncelediğimiz kökten gelen kelimeleri, Kur’an-ı Kerim’deki yerlerinde, yakın çevresindeki kelimelerle ilişkilerini gösterecek şekilde listeliyoruz. Uzun ayetlerin sadece bir bölümünü ele aldık. Bazı ayetlerin sadece bir kısmını gördüğümüz için, ayetler hakkında yanlış bir hüküm verilmemesi gerekir. Tamamını ele aldığımız ayetlerin meallerinin sonuna bir yıldız (*) işareti konmuştur.
وَدْقٌ : İsim.
| 24:43 | ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ |
| Diyanet Meali: | Sonra, onları kaynaştırıp üst üste yığar. Nihayet yağmurun, onların arasından yağdığını görürsün. |
| 30:48 | وَيَجْعَلُهُ كِسَفًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ |
| Diyanet Meali: | (Allah bulutları dilediği gibi, bazen yayar ve bazen) yoğunlaştırır. Nihayet yağmurun onların arasından çıktığını görürsün. |