ر ص د

KÖK HARFLER: ر ص د

ANLAM: 

رَصَدَ : Yolda birisi için pusuda beklemek; onun için istemek veya beklemek.

AÇIKLAMA:

xx

DİĞER BAZI TÜREVLER:

xx

KUR’ÂN’DA GEÇEN TÜREVLERİ: 

Aşağıdaki tabloda Kur’ân’da geçen ve bu kökten gelen kelime türevleri, bunların gramatik adlandırılışları, Kur’ân’da kaç kere geçmiş olduğu belirtilmiş ve örnek bir ayet için, sûre/âyet numarası verilmiştir.


Tür Adet Anlam Örnek
رَصَدٌ isim 2 Gözleme, gözetleme, bekçi, muhafız 72/9
مِرْصَادٌ isim 2 Rasathane, gözetleme yeri 89/14
مَرْصَدٌ isim 1 Rasat mevzii, rasathane, gözetleme yeri 9/5
إِرْصَادٌ isim 1 Gözetleme, bekleme, hazırlama 9/107

Toplam 6

BENZERLİKLER VE FARKLILIKLAR: 

Kök Harflerinin Yer Değişimi

TÜRKÇEYE GEÇEN KELİMELER: 

Aşağıdaki tabloda bu kökten Türkçeye geçmiş olan kelimeler, bunların Arapça yazılışları, Türkçe anlamları verilmiştir. Bu kelimelerin bazılarına günümüz Türkçesinde pek rastlanmaz. Daha çok Osmanlıca metinlerde görülmektedir.

Rasad رَصَد Gözetlemek, beklemek, pusuda olmak. Rasat aleti ile gözleme, ölçme.
Râsid رَاصِد Muntazır, bekleyen kimse.
Mersûd مَرْصُود Rasad olunmuş, ölçülüp biçilmiş, hesab edilmiş.
Mersad مَرْصَد Rasad yeri. Gözetleme yeri.
Mirsâd مِرْصَاد Gözetleme yeri. Rasad yeri.
Murâsede مُرَاصَدَة Rasat etme, gözetleme.
İrsâd إِرْصَاد Gözetlemek.
Terassud تَرَصُّد Gözetleme.
Müterassıd مُتَرَصِّد Gözeten.
Rasathane ——— Gözlemevi.

ÂYETLER:

DİKKAT! İncelediğimiz kökten gelen kelimeleri, Kur’an-ı Kerim’deki yerlerinde, yakın çevresindeki kelimelerle ilişkilerini gösterecek şekilde listeliyoruz. Uzun ayetlerin sadece bir bölümünü ele aldık. Bazı ayetlerin sadece bir kısmını gördüğümüz için, ayetler hakkında yanlış bir hüküm verilmemesi gerekir. Tamamını ele aldığımız ayetlerin meallerinin sonuna bir yıldız (*) işareti konmuştur.

رَصَدٌ : İsim.

72:27 فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ رَصَدًا
Diyanet Meali: Fakat O, Resûlün önünde ve arkasında gözetleyici (melek)ler yürütür ki..
72:9 فَمَنْ يَسْتَمِعِ الْآنَ يَجِدْ لَهُ شِهَابًا رَصَدًا
Diyanet Meali: “Fakat şimdi her kim dinlemeye kalkacak olursa, kendini gözetleyen yakıcı bir ışık bulur.”

مِرْصَادٌ : İsim. 

78:21 إِنَّ جَهَنَّمَ كَانَتْ مِرْصَادًا
Diyanet Meali: Şüphesiz cehennem, bir gözetleme yeridir.
89:14 إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصَادِ
Diyanet Meali: Şüphesiz Rabbin, gözetlemededir.

مَرْصَدٌ : İsim. 

9:5 وَخُذُوهُمْ وَاحْصُرُوهُمْ وَاقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ
Diyanet Meali: Onları yakalayıp hapsedin ve her gözetleme yerine oturup onları gözetleyin.

إِرْصَادٌ : İsim. Masdar. İf’âl Bâbı (IV. Bâb). 

9:107 وَإِرْصَادًا لِمَنْ حَارَبَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ
Diyanet Meali: Öteden beri Allah ve Resûlüne karşı savaşanlara üs olsun diye (bir mescit yapanlar vardır).