KÖK HARFLER: ف ت ر

ANLAM: 

فَتَرَ : (Coşkunluğun ardından bir şey) azalmak, dinmek, durmak. Kuvveti kesilmek, tembelleşmek, ağırlaşmak. Vücudu eklemlerinden gevşemek. Sıcaklığın şiddeti azalmak.

AÇIKLAMA:

فُتُورٌ : Hiddetten sonra sakinleşme, katıldıktan veya sertlikten sonra yumuşama ve kuvvetten sonra zayıflama. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: يَا أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ جَاءَكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلَى فَتْرَةٍ مِنَ الرُّسُلِ : Ey kitap ehli! Peygamberlerin arasının kesildiği bir sırada size gerçekleri açıklayan Resûlümüz geldi (5/19). Yani “Allah Rasulünün (s.a.v.) gelişi ile ilgili bir durgunluk, sükunet hali hakimken…” 

Yüce Allah’ın şu sözüne gelince: يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُونَ : Gece ve gündüz, hiç durmaksızın tesbih ederler (21/20). Yani “ibadet noktasındaki canlılıklarında ya da hareketliliklerinde bir durgunlaşma yaşamazlar.”  

Allah Rasulünden (s.a.v.) şöyle dediği rivayet edilmiştir: لِكُلِّ عَالِمٍ شِرَّةٌ وَلِكُلِّ شِرَّةٍ فَتْرَةٌ فَمَنْ فَتَرَ إِلَى سُنَّتِي فَقَدْ نَجَا وَإِلاَّ فَقَدْ هَلَكَ “Her alimde bir hırs ya da şevk bulunur, her hırsın ya da şevkin bir durgunlaşma dönemi olur. Her kim benim sünnetime dayanırsa, itimat ederse, kurtulmuştur, aksi takdirde helak olmuştur.” 

Allah Resulünün (s.a.v.) لِكُلِّ عَالِمٍ شِرَّةٌ (Her hırsın ya da şevkin bir durgunlaşma dönemi olur) sözüne gelince burada, لِلْبَاطِلِ جَوْلَةٌ ثُمَّ يَضْمَحِلُّ وَلِلْحَقِّ دَوْلَةٌ لَا تَدِلُّ وَلَا تَقِلُّ (Batıl, ortalıkta bir kez dolaşır sonra da yok olup gider. Hakkın ise, bir üstünlüğü, devleti vardır ki ne zelil olur ne de hak oluşunda bir azalma olur) sözüne işaret edilmektedir.  مَنْ فَتَرَ إِلَى سُنَّتِي sözü ise, “…sünnetime dayanırsa, itimat ederse…” anlamındadır. 

اَلطَّرْفُ الْفَاتِرُ : İçinde, güzel addedilen bir zayıflığın olduğu süzgün/mahmur bakışlı göz ya da gözler. 

فِتْرٌ: Açıldıkları zaman başparmağın ucuyla şehadet parmağının ucu arasındaki uzaklık; (yani sere). Şöyle denir: فَتَرْتُهُ بِفِتْرِي وَشَبَرْتُهُ بِشِبْرِي “Onu seremle ölçtüm ve karışımla ölçtüm.” (Müfredât)

DİĞER BAZI TÜREVLER:

فَتَرَ (geniş zaman يَفْتُرُ ve يَفْتِرُ mastar isim فُتُورٌ ve فُتَارٌ):

فَتَرَ الشَّىْءُ : Coşkunluğun ardından o şey azaldı, dindi veya durdu.

فَتَرَ عَنْ عَمَلِهِ : İşinde veya gücünde kuvveti kesildi, tembelleşti ya da ağırlaştı.

فَتَرَ الْحَرُّ (mastar isim فَتْرَةٌ ve فُتُورٌ ) : Şiddetli olduktan sonra sıcaklık azaldı ya da dindi.

فَتَرَ جِسْمُهُ (geniş zaman فُتُورٌ mastar isim فَتْرَةٌ): Vücudu eklemlerden gevşedi ve güçsüzleşti.

فَتْرَةٌ : Durgunluk veya tembellik; güçsüzlük veya kuvvetsizlik; iki şey veya iki Peygamber arasındaki bir boşluk, aralık.