KÖK HARFLER: غ س ق
ANLAM:
غَسَقَ : (Gece) kararmak, kapkaranlık hale gelmek. (Ay) yüksekliğini kaybetmek ve siyah hale gelmek. Gözü kararmak, gözyaşı dökmek.
AÇIKLAMA:
xx
DİĞER BAZI TÜREVLER:
غَسَقَ (geniş zaman يَغْسِقُ mastar isim غَسَقٌ ve غَسْقٌ ve غُسُوقٌ ve غَسَقَانٌ):
غَسَقَ اللَّيْلُ ve اَغْسَقَ : Gece karardı ya da kapkaranlık hale geldi.
غَسَقَ الْقَمَرُ : Ay yüksekliğini kaybetti, siyah ve kara hale geldi.
غَسَقَتْ عَيْنُهُ (mastar isim غُسُوقٌ ve غَسَقَانٌ ve غَسْقٌ ): Gözü karardı ya da gözyaşı döktü.
غَسَقَتِ الْعَيْنُ : Gözden yaşlar boşandı.
غَسَقَتِ السَّمَاءُ (mastar isim غَسْقٌ ve غَسَقَانٌ ) : Gökten yağmur yağdı ya da az bir yağmur düştü.
غَسَقٌ : Gece karanlığının başlangıcı, gece karanlığı, gecenin başlangıcındaki karanlık, gün batımından sonra ufuktaki kızıllık (شَفَقٌ) yok olduğundaki karanlık.
غَسَّاقٌ (ve غَسَاقٌ ): İltihap; yaralardaki irinler; soğuk ve kötü kokan.
اَلْغَاسِقُ ((ismi fail): Karanlık çökünce gece, شَفَقٌ yok olduğunda gecenin başlangıcı,(gece bu şekilde adlandırılmaktadır çünkü gündüzden daha soğuktur).
اَلْغَاسِقُ tutulmuş haldeki ay; gece olan kaza, anlamına da gelmektedir;
غَاسِقٌ “akan” anlamına da gelmektedir;
غَاسِقٌ koyu renkli bir yılan, manasına da gelmektedir.
KUR’ÂN’DA GEÇEN TÜREVLERİ:
Aşağıdaki tabloda Kur’ân’da geçen ve bu kökten gelen kelime türevleri, bunların gramatik adlandırılışları, Kur’ân’da kaç kere geçmiş olduğu belirtilmiş ve örnek bir ayet için, sûre/âyet numarası verilmiştir.
| Tür | Adet | Anlam | Örnek |
غَسَّاقٌ | isim | 2 | İrinli ve cerahatli yaradan akan sıvı. Cehennemdekilerin göz yaşları. Zemherir. | 38/57 |
غَسَقٌ | isim | 1 | Karanlığın çökmesi, gecenin ilk karanlığı. | 17/78 |
غَاسِقٌ | isim | 1 | Tutulmuş haldeki ay. Karanlığı çöken (kararmaya başlamış) gece. | 113/3 |
| Toplam | 4 |
|
|
BENZERLİKLER VE FARKLILIKLAR:
Benzer Manada Kelimeler
Zıt Manada Kelimeler
TÜRKÇEYE GEÇEN KELİMELER:
Aşağıdaki tabloda bu kökten Türkçeye geçmiş olan kelimeler, bunların Arapça yazılışları, Türkçe anlamları verilmiştir. Bu kelimelere günümüz Türkçesinde pek rastlanmaz. Daha çok Osmanlıca metinlerde görülmektedir.
Gasak | غَسَق | İlk koyu karanlık. Zulmet. |
ÂYETLER:
DİKKAT! İncelediğimiz kökten gelen kelimeleri, Kur’an-ı Kerim’deki yerlerinde, yakın çevresindeki kelimelerle ilişkilerini gösterecek şekilde listeliyoruz. Uzun ayetlerin sadece bir bölümünü ele aldık. Bazı ayetlerin sadece bir kısmını gördüğümüz için, ayetler hakkında yanlış bir hüküm verilmemesi gerekir. Tamamını ele aldığımız ayetlerin meallerinin sonuna bir yıldız (*) işareti konmuştur.
غَسَّاقٌ : İsim.
38:57 | هَٰذَا فَلْيَذُوقُوهُ حَمِيمٌ وَغَسَّاقٌ |
Diyanet Meali: | İşte (azap), onu tatsınlar: Bir kaynar su ve bir irin. * |
78:25 | إِلَّا حَمِيمًا وَغَسَّاقًا |
Diyanet Meali: | Ancak kaynar su ve irin. * |
غَسَقٌ : İsim.
17:78 | أَقِمِ الصَّلَاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلَىٰ غَسَقِ اللَّيْلِ وَقُرْآنَ الْفَجْرِ |
Diyanet Meali: | Güneşin zevalinden (öğle vaktinde Batı’ya kaymasından) gecenin karanlığına kadar (belli vakitlerde) namazı kıl. Bir de sabah namazını kıl. |
غَاسِقٌ : İsim. İsm-i Fâil.
113:3 | وَمِنْ شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ |
Diyanet Meali: | Karanlığı çöktüğü zaman gecenin kötülüğünden… * |