KÖK HARFLER: ط ل ح
ANLAM:
طَلَحَ : (Deve) yorgunluk veya hastalık yüzünden güçsüz veya cılız olmak.
AÇIKLAMA:
طَلْحٌ : Bir tür ağaçtır, muz ağaçları. Tekili طَلْحَةٌ şeklinde gelir. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: وَطَلْحٍ مَنْضُودٍ : Çiçeklerle bezenmiş akasyalar (56/29).
إِبِلٌ طِلاَحِيٌّ : Bu ağaca nispet edilen deve.
طَلِحَةٌ : Bu ağaçtan yediği için karnı ağrıyan ya da karnından şikayeti olan develer.
طِلْحٌ ve طَلِيحٌ : Zayıflatılmış, bir deri bir kemik haline getirilmiş ve bitkin düşürülmüş olan. Buradan hareketle “Yolculukların bitkin düşürdüğü ve zayıflattığı, bir deri bir kemik haline getirdiği dişi deveye” نَاقَةٌ طَلِيحُ أَسْفَارٍ denmiştir.
“Azgınlık, kötülük veya bozgunculuk” anlamındaki طَلاَحٌ kelimesi de buradan gelir. Kimi zaman صَلاَحٌ kelimesinin karşıtı olarak kullanılır. (Müfredât)
DİĞER BAZI TÜREVLER:
طَلَحَ (geniş zaman يَطْلَحُ mastar isim طَلْحٌ):
طَلَحَ الْبَعِيرُ : Yorgunluk veya hastalık yüzünden deve yorgun veya cılızdı ya da o hale geldi.
طَلْحٌ : Akasya; muz ağaçları veya meyveleri; hurma ağacı tomurcuğu; bir yalakta veya su haznesinde bulanık suyun kalıntıları.
KUR’ÂN’DA GEÇEN TÜREVLERİ:
Aşağıdaki tabloda Kur’ân’da geçen ve bu kökten gelen kelime türevleri, bunların gramatik adlandırılışları, Kur’ân’da kaç kere geçmiş olduğu belirtilmiş ve örnek bir ayet için, sûre/âyet numarası verilmiştir.
|
| Tür | Adet | Anlam | Örnek |
| طَلْحٌ | isim | 1 | Muz ağacı (çoğul) | 56/29 |
|
| Toplam | 1 |
|
|
BENZERLİKLER VE FARKLILIKLAR:
Yok.
TÜRKÇEYE GEÇEN KELİMELER:
Aşağıdaki tabloda bu kökten Türkçeye geçmiş olan kelimeler, bunların Arapça yazılışları, Türkçe anlamları verilmiştir. Bu kelimelerin bazılarına günümüz Türkçesinde pek rastlanmaz. Daha çok Osmanlıca metinlerde görülmektedir.
| Talh | طَلْح | Zamk ağacı. Akasya ağacı. |
| Tâlih | طَالِح | Faydasız, yaramaz iş. |
| Talha | طَلْحَة | Erkek ismi. |
Bu kökten gelen talih kelimesi, “yükselen yıldız, şans” anlamındaki bizim günlük dilde sık kullandığımız talih kelimesi ile karıştırılmamalıdır. Bu kelime için bakınız > ط ل ع
ÂYETLER:
DİKKAT! İncelediğimiz kökten gelen kelimeleri, Kur’an-ı Kerim’deki yerlerinde, yakın çevresindeki kelimelerle ilişkilerini gösterecek şekilde listeliyoruz. Uzun ayetlerin sadece bir bölümünü ele aldık. Bazı ayetlerin sadece bir kısmını gördüğümüz için, ayetler hakkında yanlış bir hüküm verilmemesi gerekir. Tamamını ele aldığımız ayetlerin meallerinin sonuna bir yıldız (*) işareti konmuştur.
طَلْحٌ : İsim.
| 56:29 | وَطَلْحٍ مَنْضُودٍ |
| Diyanet Meali: | Meyveleri küme küme dizili muz ağaçları altında… |