KÖK HARFLER: ت ب ت
ANLAM:
التَّابُوتُ :
(a) İçerisinden sürekli bir şeyler alınıp koyulan kutunun içi;
(b) Tabut;
(c) Kalp vb. içerisinde barındırdıklarıyla birlikte göğüs kafesi, bağır veya kaburgalar;
(d) Bilgi, bilgelik ve rahatlık barındıran sandık;
(e) Bot.
AÇIKLAMA:
تَابُوتٌ : Tabut, sandık, kutu.
Yüce Allah’ın şu sözüne gelince: اَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ …size tabutun gelmesidir (2/ 248).
- Bunun “içinde bir hikmet bulunan ahşaptan oyma bir nesne” olduğu söylenmiştir.
- Ayrıca şöyle denmiştir: Burada onunla ifade edilmek istenen “kalp”, “sekinet” ve “içinde ilim, bilgi bulunan nesnedir”. Zira kalbe, “ilim sepeti, selesi” (سفطُ العلم), “hikmet evi” (بيتُ الحكمة), “ilim tabutu” (تابوت العلم), “ilim kabı” (وعاءُ العلم) ve “ilim sandığı” (صندوق العلم) gibi isimler verilir. Bu anlamda اِجْعَلْ سِرَّكَ فِي وِعَاءٍ غَيْرِ سربٍ (Sırrını, sızdırmayan bir kaba koy) denmiştir. Yine ilmin تَابُوتٌ kelimesi ile adlandırılması bağlamında mesela Hazreti Ömer (r.a.), İbni Mesut’a (r.a.) كُنَيْفٌ مُلِيءَ عِلْمًا (İlimle dolu bir kabçık) demiştir.
KUR’ÂN’DA GEÇEN TÜREVLERİ:
Aşağıdaki tabloda Kur’ân’da geçen ve bu kökten gelen kelime türevleri, bunların gramatik adlandırılışları, Kur’ân’da kaç kere geçmiş olduğu belirtilmiş ve örnek bir ayet için, sûre/âyet numarası verilmiştir.
| Tür | Adet | Anlam | Örnek Âyet |
تَابُوتٌ | isim | 2 | Sandık, tabut | 20/39 |
| Toplam | 2 |
|
|
BENZERLİKLER VE FARKLILIKLAR:
Yok.
TÜRKÇEYE GEÇEN KELİMELER:
Aşağıdaki tabloda bu kökten Türkçeye geçmiş olan kelimeler, bunların Arapça yazılışları, Türkçe anlamları verilmiştir.
Tâbût | تَابُوت | 1: Ölünün içine konulduğu sandık biçiminde araç, sal 2: İçine yumurta konan uzun sandık. |
ÂYETLER:
DİKKAT! İncelediğimiz kökten gelen kelimeleri, Kur’an-ı Kerim’deki yerlerinde, yakın çevresindeki kelimelerle ilişkilerini gösterecek şekilde listeliyoruz. Uzun ayetlerin sadece bir bölümünü ele aldık. Bazı ayetlerin sadece bir kısmını gördüğümüz için, ayetler hakkında yanlış bir hüküm verilmemesi gerekir. Tamamını ele aldığımız ayetlerin meallerinin sonuna bir yıldız (*) işareti konmuştur.
تَابُوتٌ : İsim.
2:248 |
إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ
|
Diyanet Meali: | “Onun hükümdarlığının alameti, size o sandığın gelmesidir. Onda Rabbinizden bir güven duygusu vardır.” |
20:39 |
أَنِ اقْذِفِيهِ فِي التَّابُوتِ فَاقْذِفِيهِ فِي الْيَمِّ فَلْيُلْقِهِ الْيَمُّ بِالسَّاحِلِ
|
Diyanet Meali: | “Onu (bebek Mûsâ’yı) sandığın içine koy ve denize (Nil’e) bırak ki, deniz onu kıyıya atsın. |