KÖK HARFLER: ع ك ف

ANLAM: 

عَكَفَ : Sürekli olarak veya sebat ederek bir şeye tutunmak ya da bağlanmak; onun üzerindeki niyeti sürmek. Kalmak, geride durmak.

AÇIKLAMA:

عُكُوفٌ : Bir şeye yönelmek, sıkıca yapışmak ve tazim yollu ona devam edip kendi hasretmek. 

اِعْتِكَافٌ kelimesi şer’i dilde “Allah’a yaklaşma maksadıyla mescide kendini hapsetmek, kapamak” anlamına gelir. 

“Onu şu nedenle şöyle bir şey üzerinde hapsettim, tuttum” anlamında عَكَفْتُهُ عَلَيْهِ لِذَلِكَ denir. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: سَوَاءً الْعَاكِفُ فِيهِ وَالْبَادِ …: Kapanan/Yerli ve yolcu bütün insanlar için eşit kılınan (22/25); وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ أَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعَاكِفِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ : İbrahim ve İsmail’e: Tavaf edenler, ibâdete kapananlar, rükû ve secde edenler için Evim’i temiz tutun, diye emretmiştik (2/125); قَالُوا نَعْبُدُ أَصْنَامًا فَنَظَلُّ لَهَا عَاكِفِينَ : Onlar; putlara tapıyoruz ve onlara bağlanıp duruyoruz, demişlerdi (26/71); وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلَى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَهُمْ : İsrailoğullarını denizden geçirdik. Putları önünde bel büküp eğilmekte olan bir topluluğa rastladılar (7/138); وَانْظُرْ إِلَى إِلَهِكَ الَّذِي ظَلْتَ عَلَيْهِ عَاكِفًا لَنُحَرِّقَنَّهُ ثُمَّ لَنَنْسِفَنَّهُ فِي الْيَمِّ نَسْفًا : Üstüne kapandığın/önünde eğildiğin ilâhına bir bak; biz onu mutlaka yakacağız, sonra darmadağın edip denizde savuracağız (20/97); وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ : Mescitlerde ibâdete çekilmiş olduğunuz zamanlarda kadınlarla birleşmeyin (2/187). Şu sözüne gelince: هُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَالْهَدْيَ مَعْكُوفًا أَنْ يَبْلُغَ مَحِلَّهُ : Onlar inkâr eden ve sizin Mescid-i Haram’ı ziyaretinizi ve durdurulan kurbanların yerine ulaşmasını men edenlerdir (48/25) Yani “bir yerde hapsolunmuş, tutulmuş ve alıkonmuş kurbanların yerlerine varmasını…” (Müfredât)

DİĞER BAZI TÜREVLER:

عَكَفَ (geniş zaman يَعْكُفُ ve يَعْكِفُ mastar isim عُكُوفٌ ve عَكْفٌ):

عَكَفَ عَلَيْهِ : Sürekli olarak veya sebat ederek ona tutundu ya da bağlandı; onun üzerindeki niyeti sürdü.

عَكَفُوا لَهُ : Onun etrafından dolandılar.

عَكَفَ : Kaldı ya da geride durdu.

عَكَفَهُ : O kişiyi veya şeyi hareketsiz veya durgun kıldı, onu durdurdu, alıkoydu veya engelledi.

اِعْتَكَفَ فِى الْمَكَانِ : Ona bağlanarak o evde kaldı.

اِعْتِكَافٌ : İbadet eden kimsenin dua ve takvayla birkaç gününü bir caminin çevresinde geçirdiği belirli bir türde dini ibadetler.

عَاكِفٌ : Bir yer veya şeye devamlı olarak tutunma veya bağlanma, bir şey üzerindeki niyeti sürdürme; böyle yapan kişi (ismi fail).

مَعْكُوفٌ (ismi meful): Durgun veya hareketsiz kılınmış; alıkoyulmuş, esirgenmiş veya engellenmiş.